کوره آجرپزی سنتی؛ قدیمی اما پابرجا!

Shape Image One
Shape Image One
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four

کوره آجرپزی سنتی با کوره آجر پزی مدرن بسیار متفاوت است. در روش سنتی که به نام‌های کوره دستی یا فشاری هم شناخته می‌شود، قدمتی چندین و چند هزار ساله در صنعت آجرپزی ایران وجود دارد. نحوه ساخت کوره های آجرپزی و آجرها در آن به گونه ای است که تمامی مراحل آجر پزی از تهیه گل و خاک تا قالب‌گیری و پخت، همگی با دست و ابزارآلات دستی انجام می‌شوند.

عکس کوره آجرپزی در تصویر زیر آمده است:

کوره آجر پزی سنتی یا فشاری
به کوره آجر پزی سنتی، کوره دستی یا فشاری هم گفته می شود.

از معروف ترین محصولات تهیه شده در کوره آجرپزی سنتی، آجر سنتی خشتی می باشد که امروزه در نماهای داخلی و خارجی سنتی سراها و ابنیه تاریخی شاهد استفاده از آن هستیم. شما می توانید از طریق همین وبسایت، از نمونه تصاویر پروژه های اجرایی ما با آجر خشتی نما، دیدن کرده و برای استعلام قیمت و مشخصات اقدام نمایید.

برای مشاهده قیمت و نمونه های آجر سنتی خشتی روی لینک کلیک کنید.

نحوه ساخت کوره آجرپزی سنتی و پیشینه آن

قریب به ۷۰۰۰ سال است که از ساخت کوره آجرپزی دستی برای تهیه آجرهای دستی یا فشاری در ساخت مدارس، مساجد، عبادتگاه ها، کاخ‌ها و دیگر بناهای باستانی استفاده می‌شود.

حدود ۲۰۰ سال گذشته بسیاری از این کوره‌های آجرپزی سنتی در سراسر ایران و غالباً در اطراف تهران وجود داشته اند؛ اما امروزه به جز مناطقی مثل محدوده میدان شوش، جاده قدیم ری و هاشم آباد در اطراف تهران و برخی مناطق از شهرهای دیگر کشور اثری از کوره آجر پزی قدیمی در ایران نیست!

کوره های آجر پزی در زمان قدیم برای تهویه هوا از دودکش های بسیار بلندی استفاه می کردند که طول برخی از دودکش کوره آجر پزی به ۳۰ متر هم می رسید.

در عکس زیر دودکش کوره آجر پزی و خوده کوره را می توانید مشاهده کنید.

ساخت کوره آجرپزی ستنی در سراسر ایران
کوره های آجرپزی سنتی هنوزم هم در اطراف شهرهایی چون تهران، همدان، یزد و… وجود دارند.

کار در کوره آجرپزی قدیمی به چه صورت است؟

کار در کوره آجرپزی قطعا یکی از سخت ترین مشاغلی است که وجود دارد. کارگران در کوره آجر پزی مجبور هستند زمانی که هوا هنوز گرگ و میش است در محل کار حاضر شده و تا زمانی که گرمای آفتاب زیاد شود کار خود را ادامه دهند. در واقع دمای کوره آجرپزی آنقدر زیاد است که با وجود گرمای آفتاب نمی توان به کار ادامه داد. در این محیط کاری گرد و غبار و ریزگردهای بسیاری نیز وجود دارد.

مراحل ساخت آجر دستی در داخل کوره آجر پزی قدیمی

آجرهای دستی طبق مراحل زیر در داخل کوره های آجرپزی سنتی ساخته می شوند:

  1. آماده کردن گِل؛
  2. قالب‌گیری گِل؛
  3. خشک کردن قالب گِلی در آفتاب؛
  4. انبار کردن قالب گِلی خشک شده جهت کامل خشک شدن؛
  5. بردن قالب ها به داخل کوره آجرپزی قدیمی؛
  6. پخت در دمای ۹۵۰ درجه سانتی‌گراد.
پخت آجر دستی در کوره آجر پزی سنتی
نحوه پخت آجر دستی در کوره آجرپزی دستی

کوره های آجر پزی از لحاظ سنتی بودن یا مدرن بودن، به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند. با مراجعه به آدرس صفحه اصلی آجر آنلاین به نشانی Ajoronline.com در بخش وبلاگ ما می توانید در این رابطه بیشتر مطالعه کنید.

اجزا داخل کوره آجرپزی سنتی و ساز و کار آن

ساخت کوره های آجرپزی سنتی به دست کارگران انجام شده است. این کوره ها از اتاق‌های به هم پیوسته‌ای تشکیل شده اند که دیواره های آن ها به کاهگل آغشته می باشد؛ کاهگل ۲ مزیت دارد:

  1. اول اینکه مقاومت زیادی در برابر گرما دارد و از هدر رفت آن جلوگیری می کند؛
  2. مورد دوم این است که موادی مثل سیمان و… نمی توانند در برابر حرارت از خود مقاومت نشان دهند.

سوخت کوره‌ های آجرپزی قدیمی توسط گاز طبیعی تأمین می‌شود. حرارت از طریق مشعل‌هایی که روی سقف کوره هستند به سوراخ هایی می‌رسد، که به شکل قائم تا محل خشت‌ها ادامه دارند. تونل‌های پیوسته ای نیز در داخل دیواره ها و کف کوره آجزپزی سنتی قرار دارند، که کار هواکش را انجام می دهند.

اجزا کوره آجرپزی سنتی
ساخت کوره آجرپزی سنتی به دست کارگران صورت گرفته است.

انواع کوره های آجرپزی

امروزه با توجه به انواع مختلف آجرها و پیشرفته تر شدن صنایع، کوره های آجر پزی نیز با توجه به نوع و کیفیت آجر دارای انواع مختلفی است. در لیست زیر این کوره ها معرفی و در ادامه به بررسی آنها پرداخته شده است:

  • کوره تنوره ای
  • کوره تونلی
  • کوره هوفمان

کوره ی آجرپزی تونلی

کوره های آجرپزی تونلی نوعی از کوره آجر پزی هستندکه ساز و کاری مدرن تر و پیشرفته تری دارند. در این کوره ها انرژی بسیار کمی به هدر می رود. در این تونل مرکز اصلی گرما، دیوارهای درونی تونل هستند که واگن آجر با رسیدن به این مرحله پخته می شود.

برای آشنایی بیشتر با مشخصات این کوره ها و آجرهایی که در آن ها پخت می شوند، مطلب کوره آجرپزی تونلی را از دست ندهید.

سوالات متداول

❓ نحوه ساخت کوره آجرپزی سنتی به چه صورت است؟

✅ داخل کوره آجر پزی قدیمی از اتاق های بهم پیوسته ساخته می شود و دیواره های آن نیز به کاهگل آغشته شده است. دمای کوره آجرپزی بسیار بالا است و سوخت آن نیز از طریق گاز طبیعی تعمین می شود.

❓ ساخت آجر دستی در کوره آجرپزی قدیمی به چه صورت است؟

✅ در این روش پس از آماده کردن گل و قالب گیری، فرصت می دهند تا قالب ها خشک شوند و در ادمه پس از خشک شدن شان آن ها را در کوره ی آجرپزی سنتی پخته می کنند.

❓ آجر سنتی در چه دمایی باید پخته شود؟

✅ در مرحله آخر ساخت آجر به روش سنتی، آجرها باید پس از ورود به داخل کوره های آجرپزی، در دمای ۹۵۰ درجه سانتی گراد پخته شوند.

5/5 - (1 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.