علت شوره زدن آجر چیست؟ چرا آجر نما سفیدک می‌زند؟

اگر روی آجر نما ساختمان خود لکه‌های سفید یا رگه‌های گچی مشاهده کرده‌اید، احتمالاً با پدیده شوره زدن آجر مواجه شده‌اید.‎ بسیاری از افراد تصور می‌کنند این سفیدک‌ها نشانه بی‌کیفیت بودن آجر هستند، در حالی که در اغلب موارد، منشأ شوره به نمک‌های محلول، رطوبت و نحوه اجرای آجر نما مربوط می‌شود.‎
در این مقاله به این سؤال‌ها پاسخ می‌دهیم که شوره آجر چیست، چرا ایجاد می‌شود، مهم‌ترین علت شوره زدن آجر نما چیست و چگونه می‌توان از بروز آن پیشگیری کرد.‎

در این ویدئوی کوتاه در خصوص پوشش نانو آجر نما  و مزایای آن برای نماهای آجری صحبت شده است:

شوره زدن آجر چیست؟

سفیدک هایی که روی آجر ایجاد می شوند، در واقع همان نمک های محلول در آب هستند که طی فرآیند نصب آجر، بر اثر تبخیر آب، رسوب می کنند و روی سطح آجر باقی می مانند که به آن ها شوره آجر می گویند.

شوره زدن آجر نما معمولا همزمان با ساخت یا بعد از تمام شدن ساخت ساختمان، در طی مدت زمان کوتاهی روی نما ایجاد می شود. رنگ شوره ها بسته به نوع نمک، متفاوت می باشد. گاهی ممکن است در فصل تابستان، شوره روی آجر ناپدید یا کمرنگ تر شود اما غالبا در طول سال باقی می ماند.

نکته: همه سفیدک‌های روی آجر شوره نیستند. گاهی گردوغبار، باقی‌مانده ملات، رسوبات آهکی یا آلودگی‌های محیطی ظاهری مشابه شوره دارند؛ بنابراین قبل از هر اقدامی بهتر است منشأ سفیدک مشخص شود.

علت شوره زدن آجر نما چیست؟

در هنگام ظاهر شدن سفیدک روی آجر، بسیاری از افراد به اشتباه تصور می کنند که دلیل آن بی کیفیت بودن آجر است؛ در حالی که عوامل مختلفی  موجب ایجاد شوره می شود؛ مثلا علت شوره زدن آجر سفال معمولاً به دلیل خروج نمک‌های محلول از داخل آجر، ملات یا آب مصرفی و تجمع آن‌ها روی سطح دیوار است.
مراقبت از نمای آجری در برابر عواملی همچون شوره، آلودگی و… کار چندان سختی نیست. یکی از ساده ترین راه های آن پیدا کردن علت شوره زدن آجر نما است. روش دیگر جلوگیری از شوره زدن آجر، نحوه نگهداری از آجر نما است. در ادامه به بررسی عوامل موثر در ایجاد شوره آجر میپردازیم:

1-وجود نمک‌های محلول در آجر، ملات یا دوغاب

رایج‌ترین علت شوره زدن آجر، وجود نمک‌های محلول در مصالح ساختمانی است. این نمک‌ها ممکن است در خاک رس، سیمان، ماسه، آهک یا دوغاب وجود داشته باشند. زمانی که ملات مرطوب می‌شود، این املاح در آب حل شده و به سمت سطح آجر حرکت می‌کنند.

هرچه میزان نمک موجود در ملات یا دوغاب بیشتر باشد، احتمال تشکیل شوره نیز افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل استفاده از مصالح استاندارد و ملات باکیفیت، نقش مهمی در کاهش این مشکل دارد. پاک کردن دوغاب از روی آجر نیز میتواند باعث جلوگیری از شوره آجر شود. اینکه نمک های محلول در آب منتقل شده به داخل آجر، آیا به سطح آن می رسند یا خیر به 2 عامل بستگی دارد:

• میزان آلوده بودن ملات به نمک های مختلف
• میزان جذب آب در آجر

۲. استفاده از آب نامناسب برای ساخت ملات

آبی که برای ساخت ملات یا شست‌وشوی آجر استفاده می‌شود، تأثیر مستقیمی بر احتمال شوره زدن دارد. اگر آب مصرفی دارای املاح، کلرید یا سولفات زیادی باشد، این مواد پس از خشک شدن روی سطح آجر رسوب کرده و باعث ایجاد سفیدک می‌شوند. در بررسی عامل دوم باید بدانید که آجر رسی و معمولی جذب آب بسیار زیادی دارند، اما شوره زدن آجر نسوز، بستگی به کیفیت آن دارد.

۳. نفوذ رطوبت و بارندگی

رطوبت، مهم‌ترین عامل انتقال نمک‌ها به سطح آجر است. اگر آب باران، رطوبت زمین، نشتی لوله‌ها یا آب حاصل از شست‌وشوی نما وارد دیوار شود، نمک‌های محلول را در خود حل کرده و به سمت سطح آجر منتقل می‌کند. پس از تبخیر آب، این نمک‌ها به صورت شوره روی نما باقی می‌مانند. به همین دلیل در ساختمان‌هایی که عایق‌کاری مناسبی ندارند، احتمال شوره زدن بیشتر است و ساختمان های مناطق پرباران باید برای انتخاب بهترین آجر برای مناطق مرطوب توجه زیادی داشته باشند.

نقش نمک های محلول در آب در شوره زدن آجر نما

۴. جذب آب زیاد آجرهای بی‌کیفیت

هرچه میزان جذب آب آجر بیشتر باشد، آب و املاح راحت‌تر در بافت آن نفوذ می‌کنند و احتمال تشکیل شوره افزایش می‌یابد. آجرهایی که به‌درستی پخته نشده‌اند یا تخلخل بالایی دارند، معمولاً بیشتر از آجرهای استاندارد دچار این مشکل می‌شوند.

در مقابل، آجرهای نسوز باکیفیت که مطابق استاندارد تولید شده‌اند، به دلیل جذب آب کنترل‌شده و پخت کامل، مقاومت بیشتری در برابر شوره دارند. البته حتی این آجرها نیز اگر با ملات نامناسب اجرا شوند یا در معرض رطوبت مداوم قرار بگیرند، ممکن است شوره بزنند.

۵. اجرای نادرست نمای آجری

کیفیت اجرای نما به اندازه کیفیت آجر اهمیت دارد. استفاده از ملات با نسبت نامناسب آب، باقی ماندن دوغاب روی سطح آجر، بندکشی غیراصولی یا نفوذ آب از پشت نما، همگی می‌توانند شرایط لازم برای تشکیل شوره را فراهم کنند.
در بسیاری از پروژه‌ها، شوره ناشی از اجرای نادرست است و ارتباطی با کیفیت آجر ندارد. به همین دلیل استفاده از استادکار باتجربه و رعایت اصول نصب، نقش مهمی در جلوگیری از این مشکل دارد.

۶. خشک نشدن کامل دیوار پس از اجرا

یکی از دلایل شایع شوره زدن در ساختمان‌های نوساز، باقی ماندن رطوبت داخل دیوار است. پس از اجرای نما، آب موجود در ملات باید به‌تدریج تبخیر شود. اگر میزان این رطوبت زیاد باشد، نمک‌های محلول نیز همراه آن به سطح آجر منتقل شده و سفیدک ایجاد می‌کنند.
به همین دلیل مشاهده مقدار کمی شوره در ماه‌های ابتدایی پس از اجرای نما، در برخی پروژه‌ها طبیعی است؛ اما اگر این روند ادامه پیدا کند، باید منشأ نفوذ رطوبت یا کیفیت مصالح بررسی شود.

آیا شوره زدن همیشه به دلیل بی‌کیفیت بودن آجر است؟

خیر. این یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه درباره نمای آجری است. اگرچه استفاده از آجرهای بی‌کیفیت و با جذب آب بالا احتمال شوره را افزایش می‌دهد، اما در بسیاری از موارد منشأ اصلی این مشکل ملات، آب مصرفی، رطوبت یا اجرای نادرست نما است. به همین دلیل ممکن است حتی یک آجر نسوز باکیفیت نیز در شرایط نامناسب دچار شوره شود، در حالی که همان آجر در صورت اجرای صحیح و استفاده از مصالح استاندارد، سال‌ها بدون ایجاد سفیدک باقی بماند.

شوره زدن آجر نسوز

یکی از سوالات رایج هنگام خرید آجر این است که چه آجری شوره نمی‌زند؟ واقعیت این است که هیچ آجری را نمی‌توان ۱۰۰ درصد ضد شوره دانست؛ زیرا ایجاد شوره علاوه بر کیفیت آجر، به نوع ملات، میزان رطوبت، کیفیت اجرا و شرایط محیطی نیز بستگی دارد.‎ با این حال، برخی آجرها به دلیل فرآیند تولید استاندارد و جذب آب کمتر، مقاومت بسیار بیشتری در برابر این پدیده دارند.‎

تاثیرات شوره زدن آجر

پدیده شوره زدن آجر می‌تواند تأثیرات مختلفی بر روی کیفیت و زیبایی نما و سازه‌ داشته باشد:

• کاهش زیبایی ظاهری: شوره‌ زدگی موجب ایجاد ناهنجاری‌های ظاهری و لکه‌های سفید رنگ در سطح آجرها می‌شود که می‌تواند زیبایی کل سازه را تحت‌الشعاع قرار دهد.
• کاهش عمر مفید سازه: عوامل شوره زدن می‌توانند به تدریج موجب تخریب ساختار آجرها و ملات شوند و بر عمر مفید سازه تأثیر منفی بگذارند.
• کاهش مقاومت و استحکام: در بعضی موارد، شوره زدن می‌تواند به کاهش مقاومت آجر در برابر عوامل جوی و فیزیکی منجر شود، که این امر می‌تواند به خطراتی برای ایمنی سازه منجر شود.

جلوگیری از شوره زدن آجر

برای جلوگیری از شوره زدن آجر، باید از همان ابتدای اجرای نما، عوامل ایجادکننده آن را کنترل کنید.‎ انتخاب آجر استاندارد با جذب آب مناسب، استفاده از ملات باکیفیت و کم‌نمک، به‌کارگیری آب تمیز و فاقد املاح، اجرای صحیح بندکشی و جلوگیری از نفوذ رطوبت به دیوار، مهم‌ترین اقداماتی هستند که احتمال ایجاد شوره را به حداقل می‌رسانند.‎
همچنین استفاده از پوشش نانو آب‌گریز پس از خشک شدن کامل نما، با کاهش جذب آب سطحی آجر، از نفوذ رطوبت و تشکیل شوره در آینده جلوگیری می‌کند.‎ اگر روی نمای آجری شما شوره ایجاد شده و به دنبال پاسخ به این سوال هستید که بهترین روش رفع شوره آجر چیست، مقاله مربوطه را مطالعه کنید.

استفاده از محلول نانو آجر بهترین عامل جلوگیری از شوره

محلول نانو مایعی است که با اسپری روی سطح آجر پاشیده می شود. این محلول با نفوذ بین حفره های آجر لایه ای محافظتی ایجاد می کند که از مهم ترین مزیت آن جلوگیری از شوره زدن آجر نسوز، سنتی و… است.

شوره زدن آجر زمانی رخ می‌دهد که نمک‌های محلول، رطوبت و تبخیر آب به‌طور هم‌زمان در نمای ساختمان وجود داشته باشند.‎ برخلاف تصور بسیاری از افراد، این پدیده همیشه به معنای بی‌کیفیت بودن آجر نیست و عواملی مانند نوع ملات، کیفیت آب، نحوه اجرای نما و نفوذ رطوبت نیز نقش مهمی در ایجاد آن دارند.‎ با انتخاب آجر استاندارد، استفاده از مصالح مناسب و اجرای اصولی نما، می‌توان احتمال ایجاد شوره را تا حد زیادی کاهش داد و دوام و زیبایی نمای آجری را برای سال‌های طولانی حفظ کرد.‎

سوالات متداول

❓ شوره زدن آجر نما به چه معنا است؟

✅ به سفیدک هایی که روی سطح آجر ایجاد شده و بر روی آن باقی می مانند، شوره آجر می گویند.

❓ دلیل شوره زدن آجر چیست؟

✅ اصلی ترین علت شوره زدن آجر نما، نمک های محلول در دوغاب و ملات، آب استفاده شده و خاک رس خام  موجود در آن می باشد.

❓ با چه راهکارهایی می توان از شوره زدن آجر نسوز، و… جلوگیری کرد؟

✅ 1-از ورود آب به منافذ دیوارها جلوگیری کنید؛ زیرا می توانند منجر به تبدیل شدن نمک های جامد به نمک های محلول در آب شوند. 2-با توجه به اینکه سفیدک ها در همان زمان ساخت یا نهایتا در زمان پایان ساخت، روی سطح آجر ایجاد می شوند، باید سریعا و پیش از ماندگاری ملات در سطح نما، آن ها را رفع کنید.