آجر چیست؟ کاربرد، انواع، نحوه تولید و پیشینه

Shape Image One
Shape Image One
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four
 Shape Image Four

آجر چیست؟ آجر اولین متریال ساخت بنا در گذشته محسوب می شود که انسان های اولیه با دیدن پخته شدن گل در کنار اجاق ها با اشکالی زیباتر و همچنین سخت تر از کلوخ پی بردند.

در معماری سنتی ایران، آجر از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و آجرپزی و مصرف آن در هر جایی که خاک آن مناسب و در دسترس بوده، رایج شده است.
امروزه با وجود پیشرفت و توسعه چشم گیر صنعت ساختمان سازی، هنوز هم انواع آجرها مورد توجه مردم، طراحان و ساختمان سازان می‌باشد و شکل و رنگی جدید و متناسب با نیازهای روز به خود گرفته‌ است. در ادامه این مقاله به موضوعات جذابی از آجر ساده چیست، خاک آجر چیست و… پرداخته ایم که هر چه در مورد آجر نمی دانستید را قرار است در اینجا و در ادامه بفهمید، بنابراین ادامه مطلب را از دست ندهید.

خاک آجر چیست؟

خاک آجر چیست؟ یکی از پر تکرارترین سوال هایی است که افراد در خصوص آجر به دنبال آن هستند. خاک آجر با توجه به نوع آجرها متفاوت است و رایج ترین نوع آن خاک رس می باشد. اما برای تولید آجری با کیفیت و مرغوب آهک موجود در خاک رس نباید زیاد باشد.

خاک آجر چیست؟
خاک آجر چیست؟ خاک آجر با توجه به نوع آجرها متفاوت است

به طور کلی در ترکیبات خاک آجر باید موارد زیر رعایت شود:

  • خاک رس
  • فلدسپات
  • سولفات
  • سنگ آهک
  • ماسه
  • املاح آهن
  • سیلیس
  • آلومین

برای تولید آجرهای نسوز نوع خاک آن نسوز می باشد که وجود این خاک باعث شده تا آجر نما نسوز از مقاوم ترین انواع آجرها در برابر حرارت و آتش باشد.

پیشینه و تاریخ آجر چیست؟

ساخت و تهیه و استفاده از آجر در واقع از آسیای غربی رواج پیدا کرد، سپس به مصر، هندوستان و نقاط دیگر جهان منتقل شد. در ایران هم باستان شناسان باقی مانده کوره‌های آجرپزی که قدمت آن‌ها به بیش از ۶۰۰۰ سال پیش میرسد را در اطراف شوش و تپه‌های سیلک کاشان مشاهده کرده اند.
استفاده از آجر در ایران در دوره‌های ساسانیان، سلجوقیان و صفویان رونق یافت و در دوران قاجاریان، جایگاه آن به اوج خودش رسید.

پیشینه آجر چیست
قدمت و تاریخ آجر چیست؟

از جمله آثار باستانی بسیار معروف در ایران که آجر نقش بنای اصلی آن‌ها می باشد می توان آثاری مثل طاق کسری، مسجدهای جامع اصفهان، منارجنبان، عمارت عالی قاپو، سه و سه پل، پل خواجو، ارگ بم، قلعه شوش و… را نام برد.

در شهرهای مختلف ایران، آجر به شکل‌هایی گوناگون و معماری بی‌نظیر در مکان‌هایی مثل مساجد، مقبره‌ها، آتشکده‌ها، کاروان سراها، حمام‌های عمومی، بناهای شاهی، بازارچه‌ها، حجره‌ها، آب انبارها و… به کار گرفته شده است. با گذر زمان و افزایش ساخت و ساز ساختمان‌های چند طبقه و مستحکم، کاربرد آجر در اسکلت ساختمان‌ها به مرور زمان کم‌تر شد و مصالحی چون آهن، بتن، تیرچه بلوک و… روی کار آمدند. امروزه از آجر عمدتا در تیغه کشی دیوارها و نمای بیرونی ساختمان‌ و بخشی از نمای داخلی آن استفاده می‌شود.

نحوه پخت آجر چگونه است؟

از ترکیب خاک رس با آب، گلی به نام خشت ساخته شده و از پخته شدن خشت و تغییرات آن بر اثر گرما، ساختار درونی آجر تشکیل می‌شود. به طور کلی آجر به ۲ روش سنتی و ماشینی تولید می شود که مراحل خشک کردن و قالب گیری در این دو روش متفاوت می باشند.

تولد آجر
نحوه تولید آجر چگونه است

۶ مرحه اصلی تولید آجر چیست؟

  1. استخراج مواد خام: خاک رس توسط لودرها جمع آوری و با کامیون به سمت کارخانه حمل می شوند. سپس خاک سطحی را کنار زده و ریشه گیاهان را از خاک جدا می کنند تا باعث پوکی آجرها نشوند.
  2. آماده کردن مواد خام: در اینجا تکه ها بزرگ سنگ را جدا کرده و به سنگ شکن میفرستند و بعد خاک را به صورت گرد در می آورند. در ادامه با توجه به رنگ آجر میزان اکسید آهن را کم و اضافه می کنند تا هنگام پخت به رنگ دلخواه در آید.
  3. ساخت گل برای تولید: به گرد خاک ایجاد شده آب اضافه می کنند تا حالت چسبندگی و قابلیت شکل دهی پیدا کند. هرچه دانه های خاک پیوسته تر، میزان آب بهینه و شکل دهی با فشار بیشتری همراه باشد، آجر مقاومت بالایی خواهد داشت.
  4. قالب گیری یا خشت زنی: قالب گیری به دو روش سنتی و ماشینی انجام می شود. در روش سنتی که تمام مراحل با دست انجام می شوند گل را در قالب چوبی که کفه ندارد می ریزند و با دست صاف می کنند. سپس قالب خشت را بر می دارند و در هوای آزاد قرار می دهند تا خشک شود که پروسه ای زمانبر و پر هزینه می باشد. اما در روش ماشینی قالب خشت را در کوره و یا خشک کن قرار می دهند.
  5. خشک کردن خشت: از آنجایی که آب موجود در خشت ها زیاد است ابتدا آن را در دمای پایین تر از پخت خشک می کنند، جهت جلوگیری از ترک خوردن و انقباض سریع خشت ها باید به آرامی در کوره خشک شوند. در روش سنتی خشت ها را کنار یکدیگر می چینند تا در آفتاب خشک شود که بین ۳ الی ۱۵ روز طول می کشد اما در کوره بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت این کار زمان می برد.
  6. پختن خشت ها: آجرها پس از خشک شدن توسط ارابه ها وارد کوره های بزرگ شده که در دمای تقریبا ۹۰۰ درجه سانتی گراد بین ۴۰ تا ۱۵۰ ساعت با توجه به کوره و خاک پخته می شوند و از در دیگر کوره ها خروج پیدا می کنند. در این مرحله می توان در زمانی معین با اضافه کردن سوخت به آجرها رنگ های متفاوتی برای آنها ایجاد کرد.

انواع آجر چیست؟

انواع آجر چیست؟ آجرها برای ساخت و ساز بسیار حیاتی بوده و اغلب سنگ بنایی برای بیشتر ساخت و سازها محسوب می شوند. این روزها، انواع آجرهای مورد استفاده در ساخت و ساز ساختمان، با استحکام و پایداری بهتر، همگی با هزینه کمتر، تصفیه شده اند.

آجر نه تنها در صنعت ساختمان سازی بلکه در سایر موارد زندگی افراد نیز جایگاه ویژه ای پیدا کرده است و در ادامه تمامی آجرهای پر کاربرد معرفی و بررسی شده اند.

آجر نسوز چیست؟

آجر نسوز چیست
آجر چیست؟ آجر نسوز یکی از مدرن ترین آجرها می باشد

آجر نسوز یکی از مدرن ترین و محبوب ترین انواع آجر در بین مهندسین و معماران محسوب می شود. این آجر که از خاک نسوز تولید شده در برابر حرارت و آتش بسیار مقاوم می باشد، به همین دلیل در ساخت باربیکیو، شومینه، تنور و کوره از آجر نسوز بسیار استفاده می شود.

با کلیک روی لینک مربوطه می توانید مقاله جامعی از آجر نسوز چیست را مطالعه نمایید.

آجر نما نسوز در بین انواع آجرها از تنوع رنگی و طرح های مختلف بسیاری برخوردار است. طیف رنگی آجر نسوز با توجه به میزان حرارت کوره تعیین می شود. محبوب ترین این رنگ ها طیف رنگی قرمز روشن تا قرمز تیره (آجر انگلیسی) و آجر شاموتی نسوز (کرم، طلایی، خردلی و پرتقالی) است.

آجر ضد زلزله

آجر ضد زلزله یکی از کاربردی ترین اختراعات بشر می باشد که در ترکیبات آن از خاک رس، خاک اره، روان کننده، پی استایلن و مواد افزودنی بومی استفاده شده است.

این آجرها بدون نیاز به ملات ماسه و سیمان به صورت عمودی و افقی چیده می شوند و با دستگاه های مخصوص شیار و حفره هایی در پشت آجر ضد زلزله ایجاد می شود تا در زمان عملیات چفت و بست و چیدمان آجرها روی هم، این شیارها کاملا بر هم منطبق شده و حفره‌ها توسط آرماتور به زمین متصل شوند.

آجر دکوراتیو (هلندی)

آجر دکوراتیو چیست
آجر هلندی نوعی آجر مصنوعی است

امروزه استفاده از آجر در دکوراسیون داخلی طرفداران بسیاری پیدا کرده است. یکی از جدیدترین آجرها برای نمای داخلی آجر دکوراتیو یا همان آجر نما هلندی می باشد. آجر دکوراتیو که نوعی آجر مصنوعی محسوب می شود در ترکیبات آن از مواد نانو و پلیمری استفاده شده است.

ببینید: قیمت آجر هلندی به تاریخ روز و درب کارخانه

طیف رنگی جذاب آجر دکوراتیو باعث شده است مردم از آن علاوه بر نمای داخلی در کافی شاپ ها، مغازه های لباس فروشی و… نیز استفاده کنند و دکوراسیونی شیک و مدرن برای کسب و کار خود ایجاد نمایند.

آجر ضد صدا

یکی از دردسرهای زندگی شهرنشینی وجود سر و صداهای آزار دهنده آن می باشد که آجرهای ضد صدا یکی از پر کاربردترین آنها برای رفع این مشکل هستند.

بهترین آجر ضد صدا همان بلوک‌های آجری یا آجر سفال تیغه می باشد. این آجرها در هنگام قرار گرفتن بر روی هم می‌توانند حالت خلائی را ایجاد کرده و مانع از عبور صدا به داخل شوند. در سوراخ این آجرها یونولیت قرار دارد که اعث ضدصدا شدن آنها می شود.

آجر سنتی قزاقی چیست؟

آجر سنتی یکی از قدیمی ترین انواع آجرها است که در آن زمان از این آجر به عنوان دیوار چینی و ساخت خانه های کاهگلی استفاده می کردند. اما امروزه با مدرن شدن تولید آجرها و تنوع رنگی آجر سنتی در نماهای داخلی و خارجی طرفداران بسیاری پیدا کرده است.

آجر سنتی چیست
آجر سنتی نمایی اصیل و گرم را فراهم میکند

اگر بخواهیم بگوییم مهمترین خاصیت این آجر چیست؟ می توان اظهار داشت که تداعی کننده طرح های سنتی و به وجود آورنده حس گرم و آرامش بخش، مختص آجر نما سنتی می باشد.

اگر می خواهید با آجر سنتی قزاقی بیشتر آشنا شوید اینجا کلیک کنید.

آجر مهندسی چیست؟

آجر مهندسی از ترکیبات خاک رس و مواد معدنی تولید شده است. وجود مواد معدنی در آجر مهندسی سبز باعث شده تا به آجری مرغوب و با کیفیت تبدیل شود.

سطح این آجرها دارای سوراخ هایی است که باعث نفوذ راحت ملات بین ردیف های چیده شده آجر می شود که این موضوع عامل مهمی در استحکام بنا به شمار می رود.

آجر لفتون چیست؟

آجرلفتون چیست
آجر لفتون یا آجر ۱۰ سوراخ از خاک رس، نسوز یا شیل تولید می شود

آجر لفتون که به آجرهای ۱۰ سوراخ نیز معروف است از خاک رس، شیل یا نسوز تولید می شود، اما برای مقرون به صرفه تر شدن این آجر از خاک رس برای تولید آن استفاده می کنند.

آجر لفتون علاوه بر این که در دیوار چینی، تیغه کشی و سوله سازی کاربرد دارد در نمای خارجی ساختمان ها نیز استفاده شده و با توجه به جهت قرار گرفتن دارای چندین نوع می باشد.

آجر ضد اسید

آجر ضد اسید یکی از بهترین مصالح در کارگاه ها و محیط های اسیدی می باشد. این آجرها در برابر اسید بسیار مقاوم بوده و دارای سطحی پر از منفذ و متخلخل می باشند. همچنین در برابر اسیدهای سولفوریک، کلریدریک، نیتریک و اسیدهای پایه کربنی از مقاومت بالایی نیز برخوردار هستند.

آجر سفالی چیست؟

آجر سفال چیست
آجرسفال تیغه یکی از اصلی ترین مصالح ساختمانی است

آجر سفال تیغه یکی از اصلی ترین مصالح ساختمان سازی است که می توان به آن لقب آجر فنی را نیز داد؛ زیرا با توجه به انواع مختلف آن کاربردهای متفاوتی در ساختمان سازی دارد. اگر بخواهییم بگوییم اصلی ترین مزیت این آجر چیست باید گفت که به دلیل سوراخ های متعدد و سبک وزن بودن در کاهش وزن ساختمان بسیار اثرگذار است.

آجر متخلخل

آجر متخلخل یا بلوک سبک، به مصالحی با بافت غیر متراکم گفته می‌شود. بین ذرات تشکیل‌دهنده این آجرها، فضای خالی وجود دارد و این فضای خالی علاوه‌بر سبک کردن آجر، عایق حرارتی مناسبی برای ساختمان به‌شمار می‌رود.

آجر فشاری چیست؟

آجر فشاری یا آجر توپر از اولین تولیدات آجر است که از مقاومت فیزیکی بسیار زیادی نسبت به سایر مصالح برخوردار می باشد. این آجرها که ظاهری مشابه به سنگ های طبیعی دارند در خانه های روستایی بسیار استفاده می شوند.

آجر فشاری چیست
آجر فشاری یا آجر گری یکی از اولین تولیدات آجر است

آجر فشاری (آجر گری) می تواند یکی از بهترین گزینه ها برای ساخت و ساز در مناطق سردسیر کشور باشد و چون جذب آبی کمی هم دارد شوره نزده و با آب و هوای مرطوب سازگاری پیدا می کند.

آجر بتنی

آجر بتن بر خلاف دیگر آجرها از خاک رس و آب تولید نمی‌شود بلکه این آجر از ترکیب سیمان و ماسه یا به اصلاح عامیانه از ملات تشکیل شده که بعد از قالب‌گیری خشک و به قطعه‌ای مستحکم تبدیل می‌شود.

آجر لعابدار چیست؟

آجرهای لعابی در واقع همان آجر سفال نما می باشند که پس از پخته شدن روی آن را در رنگ های مختلف لعاب می زنند و دوباره در کوره می پزند. آجر لعابدار در نما نمای اصیل ایرانی را به رخ کشیده و جذاب ترین نماها را ایجاد می کند.

آجر لعابی چیست
نمای اصیل ایرانی با آجرلعابدار

اگر بخواهیم بگوییم بارزترین ویژگی این آجر چیست می توان گفت که نمای ساختمان را در برابر هوازدگی و فرسایش حفظ می کند و مقاومت آن را نیز افزایش می دهد.

آجر آهکی

آجر ماسه آهکی، نوعی آجر است که در ترکیب آن آب و سیلیس و آهک زنده (coa) به کار گرفته می‌شود. نام علمی آجر آهکی آجر سیلیکات کلسیم می‌باشد و این همان نام علمی سیلیس و آهک است. حتی در برخی از بازارها این آجر را به همین نام آجر سیلیکات کلسیم می‌شناسند.

آجر شیل چیست؟

تولید آجر شیل از نوعی کانی خاص بوده که باعث افزایش طول عمر و ثابت ماندن رنگ این آجرها شده است. همچنین سطح کاملاً نفوذناپذیری را به آجر بخشیده که از نفوذ دوده و سیاه شدن آن جلوگیری می‌کند.

آجر شیل چیست؟
آجر شیل نما؛ کاربرد این آجر چیست

آجر نما شیل جذب آب بسیار پایینی دارد بنابراین می تواند بهترین گزینه برای نمای خارجی، کف و نمای داخلی رستوران ها و مغازه ها و… باشد.

کاربرد آجر چیست؟

امروزه با پیشرفته تر شدن صنعت آجر سازی، تنوع آجر نما و آجر ساختمان سازی بسیار گسترده شده است. در همین راستا با توجه به نوع آن کاربردهای متفاوتی نیز وجود دارد. تنوع در رنگ و طرح و تناسب ابعاد در آجرها، توانایی این مصالح را در خلق آثاری بی‌بدیل در معماری سنتی و مدرن نشان داده است.

الگوی زیبا و منظم حاصل شده از آجر چینی باعث شده از آن در نمای داخلی و خارجی نیز استفاده شود تا بتوانید به بنای خود هویت بخشید. به طورکلی با توجه به نیاز خود از انواع آجرها می توانید در موارد زیر استفاده نمایید:

  • نمای خارجی ساختمان های اداری، تجاری و…
  • حمام و سرویس بهداشتی
  • نشمین
  • اتاق خواب
  • تی وی وال
  • کافی شاپ
  • کف فرش نشیمن، حیاط، باغ و…
  • رستوران ها
  • دیوار تزئینی
استفاده از آجر
کاربرد آجر چیست

نحوه تشخیص آجر مرغوب و با کیفیت

ویژگی با کیفیت ترین آجر چیست؟ برای اینکه بتوان آجری مرغوب و با کیفیت خرید باید به ویژگی های زیر در آجر مورد نظر توجه داشت:

  • شکل هندسی آجرها باید مرتب و گوشه های آجر تیز و بدون پریدگی باشد؛
  • رنگ آجر باید یکنواخت بوده، به این صورت که رنگ داخل و خارج باید یکدست باشد؛
  • بافت آجر باید بدون چاله و حفره باشد؛
  • هنگام برخورد دو آجر باید صدای زنگ شنیده شود درغیر اینصورت آجر بی کیفیت می باشد؛
  • آجر را در سطل آب خیس کرده و سپس در یخچال قرار دهید. بعد از ۲۴ ساعت چک کنید اگر شوره نزده بود آجر مرغوبی خواهید داشت؛
  • روی آجر نباید با ناخن خط بیفتد.

آجر به عنوان یکی از اصلی ترین مصالح ساختمانی حرف های زیادی برای گفتن دارد که به اینجا ختم نمی شود. مقاله آجر چیست یکی از جامع ترین مقالات از ۰ تا ۱۰۰ آجر می باشد که آجر آنلاین به عنوان معتبرترین مرکز فروش آجر نما تلاش خود را کرده است تا اطلاعات مفیدی در راستای آجر چیست، خاک آجر چیست و… در اختیار شما کاربران گرامی قرار دهد.

4.7/5 - (3 امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.